سيد محمد على ايازى
172
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
اعتراض واقع شد ، حضرت در مدت خاصى در خانه مشغول به اين كار بود تا كار جمعآورى تمام شد . طبق اين روايات كه آمده : « فسكتوا عنه اياما » . « 1 » استفاده مىشود در مدتى كوتاه چون چند روز مشغول به جمعآورى قرآن بوده است . همچنين از عبارت : « يا ايها الناس إنّى لم ازل مشتغلا برسول اللّه بغسله و كفنه و دفنه ، ثم اشتغلت بكتاب اللّه حتى جمعته ، فهذا كتاب اللّه عندى » . « 2 » كه اشتغال به كتاب خدا را در رديف كارهايى چون غسل دادن ، كفن و دفن كردن قرار مىدهد ، لذا استفاده مىشود اين مدت كوتاه در حد چند روز ، سه روز تا حداكثر 7 روز بوده است . درباره برخورد دستگاه خلافت با ايشان در استنكاف از بيعت و مشغول بودن به جمع قرآن آمده است : فانقطع عنهم مدة الى ان جمعه . « 3 » پس او را تا مدتى به حال خود گذاشتند تا قرآن را گردآورى كرد ، كه باز استفاده مىشود اين مدت كوتاه بوده است . بنابر اين مىتوان گفت زمان گردآورى بين دو مدت بسيار متفاوت ، مدت كوتاه ( سه روز ، شش روز ، هفت روز ) و زمان بلند شش ماه گزارش شده است . براى جمع ميان اين دو دسته از اخبار دو راه حل وجود دارد . 1 - چون روايات متناقض است ، همه آنها را از مقام دلالت خارج كنيم و به هيچ يك از اين آثار و اخبار اعتنايى نشود . 2 - چون كارى كه حضرت درباب مصحف خود انجام داده با تعبيرات متفاوتى آمده ، از گردآورى گرفته تا تفسير ، لذا مناسب با آن كار زمان انجام
--> ( 1 ) - كتاب سليم ، ج 2 / 581 ، خبر 4 ، همچنين مجلسى ، بحار الانوار ، ج 89 / 40 . ( 2 ) - همان . ( 3 ) - بحار الانوار ، ج 89 / 52 .